‘Ik was dertien, en leerde in de bioscoop hoe te kijken, te lopen, een sigaret aan te steken, welke openingszin te gebruiken tegen een meisje. Film was een religie voor mij, ik dacht dat ik zonder niet kon leven. Vijftig jaar lang ben ik escapistisch bezig geweest, heb ik veel gedroomd. Bioscoopbezoekers zijn een soort virtuele parasieten, je denkt het allemaal te weten. Nu heb ik minder behoefte om te verdwijnen in het grote beeld en wil ik controleren of wat je wordt opgelegd door film en tv, wel klopt. Zo blijkt dat de Roemeense zigeuners in het echt veel gewoner zijn dan in de films.
Je zou kunnen zeggen dat er onder jongeren een algemene tendens heerst die aangeeft dat er minder behoefte is om te bewonderen, om te verdwijnen in het allesomvattende. De behoefte aan helden verdwijnt. Men wil zich zelf juist beter voelen, niet opkijken naar anderen. Jongeren lijken liever naar beelden te kijken die kleiner zijn, dan groter. Op dvd of op hun telefoon. Ik zal zeker niet zeggen dat deze generatie het niet goed doet. Dat is niet mijn manier van denken. Maar voor mij is film nog steeds een hypnotische ervaring, opgaan in een andere werkelijkheid.
The Death of Mister Lazarescu, die ik vorig jaar op het festival zag was behoorlijk spectaculair. Het is een lastige film waar weinig in gebeurt. De film doet een groot beroep op je concentratie. Je ziet een man die alleen woont, alcoholist is en ziek wordt. Je bent twee of drie uur bezig om met hem van het ene naar het andere ziekenhuis te gaan. Uiteindelijk gaat hij dood. Het is niet echt een zomerfilm, bovendien regende het. Toch liep maar misschien 10% weg. Als je deze film in een gewone bioscoop zou draaien, zouden er veel minder mensen komen kijken, omdat hij te zwaar is.
|
|
In de openlucht werkte het prima, ik noem dat de festivalisering van onze cultuur.
Men wil iets beleven, iets meemaken. Weet je nog, toen we samen in een strandstoel naar die mooie film keken? Dat soort dingen blijven mensen zich herinneren. Het is misschien een beetje treurig dat men alleen in festivalambiance naar een dergelijke film wil kijken. Maar het is een gegeven dat ook geldt voor theater en poëzie. Je gaat niet snel naar een moeilijk theaterstuk, maar wel tijdens het Holland Festival. Je koopt niet snel een dichtbundel, maar je gaat wel naar de Nacht van de Poëzie.
In mediterrane landen heerst een enorme openluchtfilm cultuur die wij hier niet zo hebben. In het Zwitserse Locarno bijvoorbeeld, wordt ieder jaar een tiendaags festival georganiseerd met twee of drie films per avond. Iedereen neemt zijn eigen stoeltjes mee, en als het regent staan er bussen klaar om je naar de sporthal te brengen. Het gebeurt allemaal op hét plein van de stad, waar ook zeker honderd mensen aan wonen. Deze mensen moeten tien dagen lang hun licht uitlaten, gordijnen dicht houden, stil zijn. En dat hebben ze ervoor over. Dat kun je in Nederland vergeten. Nederlanders zijn zeikerds, ze zijn niet zo erg op film, film is hier niet heilig.
Openluchtfilm gaat samen met verbondenheid. In een bioscoopzaal ben je anoniem met je cola en popcorn. Als je een offer brengt door in de openlucht te zitten blauwbekken, beleef je samen iets en is er meer tolerantie. Je zou eerder denken dat dat gevoel in de bioscoop juist sterker is, maar dat is niet zo. Buiten is die verbondenheid echt het allergrootst.’
VS
|
